zondag 11 januari 2015

Media archeologie 1 - Groep LENS

Inleiding

Het idee omtrent het sociale netwerk dat als ‘filter’ optreedt op het online persoonlijk archief, bevatte nog veel onduidelijkheden en riep vele nieuwe vragen op. Tijdens de exploratie van het ‘persoonlijk archief’ als centrale thema, ontdekten we tevens een andere insteek: vaak wordt een bekend persoon door de media “gekleurd” op basis van één belangrijke gebeurtenis. Alle andere aspecten verdwijnen hierdoor op de achtergrond. Dit is ook merkbaar in het archiefmateriaal betreffende de persoon: er blijft relatief veel materiaal bestaan over een centrale gebeurtenis (documentaires, foto’s,…) terwijl ander materiaal stilaan ‘betekenisloos’ wordt en steeds moeilijker vindbaar.

Dit gegeven willen we naar buiten brengen in een installatie waarin simultaan drie video’s over een bepaald bekend persoon (eg. Rosa Parks) worden getoond. Alledrie belichten ze voornamelijk één bepaalde zijde van haar leven: haar persoonlijke en sociale leven, haar professionele leven en tenslotte haar ideologie. De kijker voelt zich overweldigd en verward door de mix van beelden en geluiden die hem bereikt. In eerste instantie lijkt er geen logisch verband tussen de bronnen, maar gaandeweg ontstaat er meer orde en evolueren de verschillende beelden naar één beeld over de gebeurtenis die haar leven tekende. Dit gevoel is net wat we willen creëren: het idee dat een brede context onbelangrijk is wanneer een persoon getekend wordt door een bepaalde belangrijke gebeurtenis. Anderzijds is wat overblijft in zekere mate een weerspiegeling van de huidige maatschappij, die is geëvolueerd t.o.v. de periode waarin de gebeurtenis werkelijk plaatsvond.

In de videos proberen we de historische context en tijdsgeest op te roepen. Hiertoe hergebruiken we materiaal dat oorspronkelijk niet noodzakelijk gelinkt is aan Rosa Parks, maar wel kan bijdragen om die context te recreëren. Het beeld is bijgevolg logischerwijs niet geheel waarheidsgetrouw.

Archeologie: bronmateriaal

Een belangrijke video voor ons project is een reportage over Rosa Parks op Biography.com. Dit is een informatief online archief dat alle belangrijke historische en bekende figuren bevat. Elk persoon heeft een eigen pagina waarop er een uitgebreide omschrijving van hun leven en daden staat, dat wordt vergezeld van verschillende video's en foto's. Het is dus een waardevolle bron als je informatie over het leven van bekende mensen wil verzamelen. De videodocumentaire van Rosa Parks is één ervan, ze bevat beeldmateriaal dat oorspronkelijk in de jaren '40 werd opgenomen. Het geeft meteen een interessante blik op haar jeugd, interviews met verwanten van Parks, kennissen en geleerden. Deze video bestaat dus ook uit samengesteld materiaal en is op zich ook een archief. Hij is ontwikkeld voor leer-doeleinden en dient op een omschrijvende manier een dieper inzicht te leveren over wie Rosa Parks precies was.

Vervolgens zal ons project ook sfeerbeelden bevatten uit de gepaste tijdsperiode. Hiervoor gaan we kijken naar historisch beeldmateriaal. Dit is in overvloed terug te vinden op buyoutfootage.com: een online archief dat historische video's verzamelt. Het is makkelijk te doorzoeken aan de hand van een jaartal of thema. Zo vind je er beelden over raciale segregatie, newsreels en sfeerbeelden die voor ons project handig van pas zullen komen. Deze beelden hebben mogelijks geen rechtstreekse link met Rosa Parks, maar zullen op zijn minst helpen het verhaal aan elkaar te binden en een genuanceerd tijdsbeeld schetsen om Parks' leven te situeren. De beelden zijn origineel opgenomen voor verscheidene redenen, maar zijn nu volledig vrij voor gebruik en royalty-free aangezien niemand officieel de rechten bezit gezien hun oudere leeftijd. Gebruikers zijn dus vrij om het videomateriaal te downloaden en naar eigen believen te hergebruiken.

Een ander deel van de beelden die we gaan gebruiken zijn afkomstig van The Internet Archive. Dit is een online archief waar zeer verschillende en uiteenlopende beelden verzameld zijn, het doel van The Internet Archive is om permanente toegang te verlenen aan studenten, historici en onderzoekers tot een historische collectie van allerlei digitale archiefbeelden. Hierbij zoeken we vooral naar beelden die vastgelegd zijn zonder specifiek doel, zoals Jasper Rigole ook deed (hij bewaarde en digitaliseerde herinneringen die mensen de moeite vonden om vast te leggen, maar die zonder hun eigenaars verloren gaan en niets lijken te betekenen). Maar het is net deze alledaagse dingen, die erg interessant worden voor ons project, omdat we een gedetailleerd en compleet beeld willen schetsen van Rosa Parks, waar dus ook gewone dingen in naar voor komen, zoals hoe is het om te werken in een naaifabriek, hoe zagen de scholen eruit in 1930… Wat copyright betreft, het materiaal dat voorhanden is op deze site kan gebruikt worden onder bepaalde voorwaarden. Sowieso is copyright een erg delicaat thema en na wat opzoekwerk vonden we een uitleg over ‘fair use’ (Digital Future Coalition), wat inhoudt dat je materiaal legaal mag kopiëren zolang het voor persoonlijk gebruik is of voor nieuw werk. De site maakt het in ieder geval heel erg gemakkelijk om de informatie die voorhanden is te downloaden, zelfs in verschillende formaten, waardoor we ons geen zorgen hoeven te maken over het al dan niet mogen gebruiken van het materiaal. Indien men er een probleem mee zou hebben, zouden de films wel beter beschermd worden. Er zijn niet alleen ‘herinneringen’ te vinden, maar ook documentaires die duidelijk gemaakt zijn met een bepaald doel. Een erg interessante video voor ons project is de volgende:


'A Study Of Educational Inequalities In South Carolina' (1936)

Dit is een film gemaakt door de organisatie waar Rosa Parks lid van was, namelijk ‘National Association For the Advancement of Colored People’ of kortweg NAACP. In de documentaire focust men op het verschil tussen de blanke en zwarte scholen en hoe er gediscrimineerd wordt.
De documentaire bevat vooral footage van Mary McLeod Bethune. Dit is een onderwijzeres, schrijfster en mensenrechtenactiviste. Ze heeft zelf een school opgericht voor de afro-amerikaanse kinderen, en het is dan ook begrijpelijk dat ze vanuit haar professionele en emotionele achtergrond dit soort beelden maakt. Ze wou duidelijk laten zien hoe het eraan toe gaat en waar andere (blanke) mensen blind voor zijn. De oorspronkelijke drager is VHS video. Ook hier weer wordt duidelijk dat copyright geen issue is waar we ons zorgen over moeten maken, gezien de documentaire gelabeld wordt met ‘public domain’.

Aanvullend gebruiken we beelden van YouTube, het meest bekende online archief. Op dit archief kunnen mensen hun eigen filmpjes uploaden en staan hierbij hun rechten af. Vandaar ook de slogan “Broadcast yourself”. Een van deze kanalen is “The White House”, dit zijn beelden gemaakt in opdracht van het Witte Huis in Amerika wanneer men daar iets organiseert. De betreffende beelden hebben te maken met de huldiging van een standbeeld ter ere van Rosa Parks, niet toevallig op de 150ste verjaardag van het ondertekenen van “The emancipation proclamation” en de 50ste verjaardag van de mars in Washington. We zien onder andere President Obama een toespraak geven. De beelden tonen aan dat Rosa Parks een icoon was voor de evolutie van de mensenrechten en hoe we deze benaderen. Het zijn professionele beelden gemaakt met het multicam systeem waarbij verschillende camera’s samen een evenement opnemen. Deze dragers zijn meestal digitaal en de kwaliteit is met de jaren gestegen. De opnames werden gemaakt op 27 februari 2013.



Een andere voorbeeld zijn de beelden van de begrafenis van Rosa Parks. Hierop is nogmaals te zien hoe groot de belangstelling is voor deze vrouw. De beelden zijn wederom afkomstig van YouTube, maar deze keer werden ze geplaatst door MAMEC (Metropolitan A.M.E. Church). De beelden werden gemaakt op haar begrafenisplechtigheid op 31 oktober 2005. Het doel van deze beelden was enerzijds voor alle mensen die de ceremonie niet konden bijwonen en anderzijds omdat het beelden zijn van een belangrijk evenement in de media. De drager is wederom video en zoals we kunnen zien is buiten de compressie die YouTube zelf toepast, de kwaliteit een stuk minder dan de huldiging van haar standbeeld. Dit heeft natuurlijk te maken met de evolutie van het medium. Het is wederom op multicam opgenomen. Hoe simpel de gebeurtenis ook was, deze had toch grote gevolgen voor de rest van de wereld. Het simpel weigeren van een stoel af te staan op de bus veranderde deels hoe mensen tegenwoordig met elkaar om gaan. In deze tijd kunnen we ons niet voorstellen dat dit zou kunnen gebeuren, terwijl het afstaan toen de normale gang van zaken was.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten