In de jaren ‘20 groeide een jong en onbekend meisje van Afrikaanse afkomst op te Alabama in de Verenigde Staten. Haar vader was een timmerman en haar moeder was leerkracht in een plaatselijk schooltje. Ze kreeg thuis les van haar moeder en ging op 11-jarige leeftijd naar de industriële meisjesschool in de hoofdstad Montgomery. Ze stopte echter vroegtijdig met school toen haar moeder ernstig ziek werd, en ging later werken in een naaifabriek. Daar leerde ze haar man kennen, een kapper en actief lid van de burgerrechtenorganisatie NAACP. Later sloot ze zelf ook aan bij deze organisatie.
Op 1 december 1955 stapte ze op de bus huiswaarts na een lange werkdag. Ze nam plaats in het busgedeelte dat toegekend was aan kleurlingen. Die dag echter stapten veel blanke mensen op de bus, waardoor de kleurlingen moesten plaatsmaken. Zij weigerde als kleurlinge haar plaats af te staan en werd hiervoor gearresteerd. Omwille van deze gebeurtenis belandde ze in de geschiedenisboeken: Rosa Parks, ‘the first lady of civil rights’. Haar opstandige daad veroorzaakte een kettingreactie aan andere protestacties, en ze werd het symbool van het verzet tegen de rassensegregatie. In 1957 werd het ‘Civil Rights Act’ goedgekeurd, waarmee een einde kwam aan de discriminatie.
Binnen dit project staat centraal welke rol de media speelt in de algemene beeldvorming over een bepaald (bekend) persoon in het collectief geheugen. We focussen binnen het project op het voorbeeld van Rosa Parks. Haar leven wordt gekenmerkt door één bepaalde gebeurtenis: ze weigerde haar plaats af te staan aan een blanke. Wanneer men zoekt naar Rosa Parks in diverse archieven, lijken deze voornamelijk te focussen op deze ene gebeurtenis, en wordt haar leven voorgesteld in functie van deze gebeurtenis (voorbeeld). Men lijkt snel tevreden te zijn met deze ‘nauwe’ uitkomst, vele andere aspecten uit haar leven lijken betekenisloos.
Het idee dat een brede context onbelangrijk is wanneer een persoon getekend wordt door een bepaalde belangrijke gebeurtenis, willen we uitdrukken d.m.v. een installatie. Zonder kritiek te willen stellen, willen we deze ervaring op een uitdagende manier oproepen bij de gebruiker. De installatie bestaat uit drie video’s over het leven van Rosa Parks, die simultaan worden vertoond. Elke video belicht voornamelijk één bepaalde zijde van haar leven: haar persoonlijke en sociale leven enerzijds, vervolgens haar professionele leven en tenslotte haar ideologie. De kijker voelt zich eerst overweldigd en verward door de mix van beelden en geluiden die hem bereikt, er lijkt in eerste instantie geen logisch verband tussen de bronnen. Gaandeweg ontstaat er meer orde en evolueren de verschillende beelden naar één beeld over de gebeurtenis die haar leven tekende.
Vragen die we hiermee willen oproepen, kunnen luiden als volgt: wat moet ik met al deze informatie die op mij af komt? Waarover gaat het? Kan het wat rustiger, ik wil de beelden één voor een kunnen bevatten! Een begrijpbaar overzicht van Rosa Parks’ leven aanbieden, is echter niét onze bedoeling. De verwarring die ontstaat als gevolg van de chaos van beeld en geluid, wijst op het onbelang deze informatie volledig mee te hebben om te begrijpen waarover het gaat, daarvoor blijkt één boodschap vaak voldoende. Dit is het beeld waarmee de drie video’s dan ook simultaan zullen eindigen.
Geleidelijk aan ontstaan er enkele overeenkomsten in de drie video’s die het leven van Rosa Parks beschrijven. Doorheen het verloop ontstaan dus momenten waarop de video’s met elkaar kruisen en hetzelfde beeld en geluid op hetzelfde tijdstip laten zien. Op die manier krijgt de toeschouwer even een moment van verduidelijking, en zodoende een hint over wat de films zouden kunnen gaan. Als beloning om te chaos gedurende de bepaalde tijdsspanne te hebben doorstaan, krijgt de toeschouwer op het laatste de clue, de eigenlijke gebeurtenis die Rosa Parks kenmerkt en waar hij oorspronkelijk naar op zoek ging. Er is duidelijkheid, er is begrip, de overige fragmenten vallen op hun plaats, maar zijn zonder het sleutelmoment verder ook van weinig betekenis.
Dit zorgt ervoor dat we een vraagteken kunnen plaatsen bij de betekenis van het persoonlijk archief van die persoon. Doorheen de jaren lijkt dit te reduceren tot één enkele gebeurtenis die de persoon determineert. De vraag die we dan kunnen stellen is, zou Rosa Parks zonder die specifieke gebeurtenis nu nog even belangrijk gevonden worden, en zou haar online archief tot de dag van vandaag overgeleverd worden? Er zijn talloze leden van de NAACP die zich ook zeer hard hebben ingezet tegen rassendiscriminatie, en het is slechts één enkele daad die Rosa Parks van hen onderscheidt. Dit roept ook vragen op over wat er overblijft van het persoonlijk archief van een bepaalde persoon doorheen de jaren. Het doet de gebruiker mogelijks ook reflecteren over wat van hem/haar gaat overblijven, en welke herinneringen en levensgebeurtenissen van hem/haar verloren zullen gaan op het wereldwijde web. Wat zou er van ons persoonlijk archief overblijven zoveel jaren later? Is het nodig dat ons leven gekleurd wordt door een bepaalde belangrijke en/of opvallende gebeurtenis opdat mensen ons jaren later nog zouden herinneren en er nog een online archief van ons zou blijven bestaan? Indien ons leven een dergelijke gebeurtenis zou bevatten, zouden we dan blij zijn moest men enkel daarop focussen?
De video’s over het leven van Rosa Parks zijn een mix van ‘found footage’: we hergebruiken documentaire- of filmmateriaal over Rosa Parks, maar daarnaast ook materiaal dat oorspronkelijk niet noodzakelijk een link heeft met Rosa Parks, maar wel in de historische context past. Dit maakt dat de beelden bijgevolg niet geheel waarheidsgetrouw zijn, maar wel helpen de oorspronkelijke tijdsgeest op te roepen. Biografiëen van Rosa Parks die vandaag toegankelijk zijn, zijn immers vaak samengesteld in functie van dat ene voorval: de lagere school die vernoemd wordt was een lagere school voor kleurlingen, haar jeugd wordt beschreven a.d.h.v. aanvaringen met de KKK, en tenslotte het voorval zelf en de gevolgen ervan. We willen de content hercreëren die in de loop der jaren verloren is gegaan omwille van het ene belangrijke aspect uit Rosa Parks dat naar voor springt en de andere gebeurtenissen overschaduwt. Hiertoe verzamelen we tevens materiaal die helpen het plaatje ‘Rosa Parks’ te vervolledigen. We weten niet alle details over Rosa Parks, maar door gekende details te verbinden met verder onderzoek over o.a. het leven van de Afro-amerikaan in de tijdsperiode van Rosa Parks, kunnen we extra inhoud vinden om de video’s aan te vullen. Vervolgens doet de toeschouwer waarschijnlijk hetzelfde als wat er gebeurde met het meeste archiefmateriaal van Parks door middel van overlevering en selectie: de talloze trivia uit Rosa Parks’ leven vergeten, en enkel ‘het belangrijkste onthouden’.
Binnen dit project staat centraal welke rol de media speelt in de algemene beeldvorming over een bepaald (bekend) persoon in het collectief geheugen. We focussen binnen het project op het voorbeeld van Rosa Parks. Haar leven wordt gekenmerkt door één bepaalde gebeurtenis: ze weigerde haar plaats af te staan aan een blanke. Wanneer men zoekt naar Rosa Parks in diverse archieven, lijken deze voornamelijk te focussen op deze ene gebeurtenis, en wordt haar leven voorgesteld in functie van deze gebeurtenis (voorbeeld). Men lijkt snel tevreden te zijn met deze ‘nauwe’ uitkomst, vele andere aspecten uit haar leven lijken betekenisloos.
Het idee dat een brede context onbelangrijk is wanneer een persoon getekend wordt door een bepaalde belangrijke gebeurtenis, willen we uitdrukken d.m.v. een installatie. Zonder kritiek te willen stellen, willen we deze ervaring op een uitdagende manier oproepen bij de gebruiker. De installatie bestaat uit drie video’s over het leven van Rosa Parks, die simultaan worden vertoond. Elke video belicht voornamelijk één bepaalde zijde van haar leven: haar persoonlijke en sociale leven enerzijds, vervolgens haar professionele leven en tenslotte haar ideologie. De kijker voelt zich eerst overweldigd en verward door de mix van beelden en geluiden die hem bereikt, er lijkt in eerste instantie geen logisch verband tussen de bronnen. Gaandeweg ontstaat er meer orde en evolueren de verschillende beelden naar één beeld over de gebeurtenis die haar leven tekende.
Vragen die we hiermee willen oproepen, kunnen luiden als volgt: wat moet ik met al deze informatie die op mij af komt? Waarover gaat het? Kan het wat rustiger, ik wil de beelden één voor een kunnen bevatten! Een begrijpbaar overzicht van Rosa Parks’ leven aanbieden, is echter niét onze bedoeling. De verwarring die ontstaat als gevolg van de chaos van beeld en geluid, wijst op het onbelang deze informatie volledig mee te hebben om te begrijpen waarover het gaat, daarvoor blijkt één boodschap vaak voldoende. Dit is het beeld waarmee de drie video’s dan ook simultaan zullen eindigen.
Geleidelijk aan ontstaan er enkele overeenkomsten in de drie video’s die het leven van Rosa Parks beschrijven. Doorheen het verloop ontstaan dus momenten waarop de video’s met elkaar kruisen en hetzelfde beeld en geluid op hetzelfde tijdstip laten zien. Op die manier krijgt de toeschouwer even een moment van verduidelijking, en zodoende een hint over wat de films zouden kunnen gaan. Als beloning om te chaos gedurende de bepaalde tijdsspanne te hebben doorstaan, krijgt de toeschouwer op het laatste de clue, de eigenlijke gebeurtenis die Rosa Parks kenmerkt en waar hij oorspronkelijk naar op zoek ging. Er is duidelijkheid, er is begrip, de overige fragmenten vallen op hun plaats, maar zijn zonder het sleutelmoment verder ook van weinig betekenis.
Dit zorgt ervoor dat we een vraagteken kunnen plaatsen bij de betekenis van het persoonlijk archief van die persoon. Doorheen de jaren lijkt dit te reduceren tot één enkele gebeurtenis die de persoon determineert. De vraag die we dan kunnen stellen is, zou Rosa Parks zonder die specifieke gebeurtenis nu nog even belangrijk gevonden worden, en zou haar online archief tot de dag van vandaag overgeleverd worden? Er zijn talloze leden van de NAACP die zich ook zeer hard hebben ingezet tegen rassendiscriminatie, en het is slechts één enkele daad die Rosa Parks van hen onderscheidt. Dit roept ook vragen op over wat er overblijft van het persoonlijk archief van een bepaalde persoon doorheen de jaren. Het doet de gebruiker mogelijks ook reflecteren over wat van hem/haar gaat overblijven, en welke herinneringen en levensgebeurtenissen van hem/haar verloren zullen gaan op het wereldwijde web. Wat zou er van ons persoonlijk archief overblijven zoveel jaren later? Is het nodig dat ons leven gekleurd wordt door een bepaalde belangrijke en/of opvallende gebeurtenis opdat mensen ons jaren later nog zouden herinneren en er nog een online archief van ons zou blijven bestaan? Indien ons leven een dergelijke gebeurtenis zou bevatten, zouden we dan blij zijn moest men enkel daarop focussen?
De video’s over het leven van Rosa Parks zijn een mix van ‘found footage’: we hergebruiken documentaire- of filmmateriaal over Rosa Parks, maar daarnaast ook materiaal dat oorspronkelijk niet noodzakelijk een link heeft met Rosa Parks, maar wel in de historische context past. Dit maakt dat de beelden bijgevolg niet geheel waarheidsgetrouw zijn, maar wel helpen de oorspronkelijke tijdsgeest op te roepen. Biografiëen van Rosa Parks die vandaag toegankelijk zijn, zijn immers vaak samengesteld in functie van dat ene voorval: de lagere school die vernoemd wordt was een lagere school voor kleurlingen, haar jeugd wordt beschreven a.d.h.v. aanvaringen met de KKK, en tenslotte het voorval zelf en de gevolgen ervan. We willen de content hercreëren die in de loop der jaren verloren is gegaan omwille van het ene belangrijke aspect uit Rosa Parks dat naar voor springt en de andere gebeurtenissen overschaduwt. Hiertoe verzamelen we tevens materiaal die helpen het plaatje ‘Rosa Parks’ te vervolledigen. We weten niet alle details over Rosa Parks, maar door gekende details te verbinden met verder onderzoek over o.a. het leven van de Afro-amerikaan in de tijdsperiode van Rosa Parks, kunnen we extra inhoud vinden om de video’s aan te vullen. Vervolgens doet de toeschouwer waarschijnlijk hetzelfde als wat er gebeurde met het meeste archiefmateriaal van Parks door middel van overlevering en selectie: de talloze trivia uit Rosa Parks’ leven vergeten, en enkel ‘het belangrijkste onthouden’.
